Türkiye, AB ve Kıbrıs

Türkiye, AB ve Kıbrıs

MEHMET AZİZ KATIRCIOĞLU

“Kıbrıs’ın üstüne oturamayız.” 17 Kasım 2000 tarihli Posta gazetesinde yayınlanan Mehmet Ali Birand’ın yazısının başlığı buydu. Şayet bu başlığın yerinde, “Kıbrıs’ın üstüne oturamazsınız” halinde bir başlık bulunsaydı, birinci bakışta yazı bir Yunanlı gazetecinin kaleminden çıkmış sanılabilirdi. Ancak yazının sahibi Mehmet Ali Birand Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı ve tanınmış bir gazeteciydi. Birand yazısının bir yerinde motamot şunları yazıyor: “Türkiye, Kıbrıs’ı kurtarmak için ‘Katılım Paydaşlığı Belgesi’nin öteki kısımlarını hayata geçirmelidir. Fikir özgürlüğü, azap, insan hakları, vs. vs.” Birand’ın teklifi fevkalâde. Diyor ki; Kıbrıs’ı kurtarmak için kesinlikle AB’ye bir şeyler vermeliyiz. Vereceklerimiz de şunlar olabilir…) Biz, fikir özgürlüğü, azabın önlenmesi, insan haklarının uygulanması isteklerinin karşısında değiliz, olamayız da. Dahası, bunları AB istediği için değil, Türk Milleti bunlara en üst seviyede layık olduğu için isteriz. Biz neden Kıbrıs’ı kurtarmak için AB’ye bir şeyler vermek zorunda olalım? Kıbrıs sorunu 1974 yılında fiilen çözülmüştür. Kıbrıs’ta 1974 yılından buyana kan dökülmemesi ve her iki toplumun da farklı ayrı yapılanma gerçekleştirmesi bunun en somut delilidir. Batılıların Kıbrıs konusunda bize fazla baskı yapabilecek imkânları da yoktur! Biz, bu hususta,18 Şubat 2000 tarihinde Muhalif gazetesinde yayınlanan analizimizde şunları yazmıştık: “AB’nin Kıbrıs ve Ege bahislerinde da bizden çok kıymetli istekleri var. Bunlar hem Türkiye’nin, hem de Kıbrıs Türklüğü’nün hayati çıkarlarına alışılmamış istekler. Fakat AB’nin Kıbrıs konusundaki maksatları, ABD’nin çıkarları ve maksatlarıyla uyuşmuyor. Seçim sürecinde ABD idaresi Yunan asıllı seçmenlerin oylarını alabilmek için, onların tezlerine yakın gözükse de, son analizde o tezlerin uygulanmasını kabul edemez. Tümüyle Rumların kontrolündeki bir Kıbrıs’ın AB’ye üye olup AB’nin denetimi altına girmesi, ABD’nin Ortadoğu’daki jeopolitik tasavvurlarına karşıttır. Emelleri ortasındaki bu farklılıklar nedeniyle, Kıbrıs konusunda Türkiye’ye baskı yapma sürecinin bir etabında ABD ile AB’nin yolları ayrılacak ve baskının tesiri zayıflayacaktır. Bu Ege konusunda da bu türlü olacaktır.”

FARKLI SÜREÇ İMKANI VAR

Bugün de Kıbrıs konusunda ABD ile AB’nin gayeleri tam olarak örtüşmediği için bize birlikte baskı yapma ihtimalleri fazla değildir. AB ile ilgiler Türkiye için her vakit çok değerli, fakat bir o kadar da kuvvetli bir süreç olmuştur. Ankara Anlaşması’nın imzalanmasıyla başlayan ve günümüze kadar farklı evrelerden geçen bağlantıları şekillendiren gelişmeler kimi vakit tarafların birbirlerinden beklentilerinde değişikliklere yol açsa da, ne Türkiye tam üyelik kararından vazgeçebilmiş, ne de Avrupa Türkiye’yi büsbütün reddedebilmiştir. Burada belirtilmesi gereken kıymetli bir nokta, Avrupa Birliği’nin isimlendirilmesi konusundaki çeşitliliktir. Avrupa Ekonomik Topluluğu, Avrupa Kömür Çelik Topluluğu ve Avrupa Atom Gücü Topluluğu’nun kurumlarının birleştirildiği 1 Temmuz 1967 tarihinden evvelki periyot için (AET),bu tarihten 1 Kasım 1993’e kadar geçen mühlet için Avrupa Topluluğu (AT),Maastricht Antlaşması’nın yürürlüğe girdiği bu tarihten sonrası için ise Avrupa Birliği (AB) sözleri kullanılmıştır. İkinci Dünya Savaşı’ndan sonra, tercihini Batı Bloğu içinde yer almaktan yana kullanan Türkiye, NATO’ya kabul edilmesinin akabinde, Avrupa Ekonomik Topluluğu’na da girmek için başvurarak, bir manada bundan sonraki tüm kararlarını etkileyecek olan adımı atmıştır. Hayli uzun bir geçmişe sahip olan Türkiye-Avrupa Birliği bağlantıları, iki taraf için de inişli çıkışlı lakin kıymetli bir süreci tabir eder. Yaşanan tüm gerginliklere karşın bugüne kadar birbirinden vazgeçemeyen Türkiye ve AB’nin birlikteliğini başlatan resmi evrak ise Ankara Anlaşması’dır. Türkiye kalkınma sürecinin hızlanacağı niyetiyle 31 Temmuz 1959’da AET’ye iştirak müracaatında bulunmuştur. Mutabakat 12 Eylül 1963’te İnönü Hükümeti ve AET yetkilileri ortasında Ankara’da imzalanıp,1 Aralık 1964’te yürürlüğe girmiştir! Ankara Muahedesi uyarınca Türkiye-AET paydaşlığı 3 periyotlu olarak uygulanacaktı:

1) Hazırlık Devri

2) Geçiş Devri

3) Son Devir

Hazırlık Devri boyunca Türkiye, Topluluğa karşı rastgele bir yükümlülük altına girmemişti. Hazırlık Devrinin akabinde Geçiş Periyodunu başlatacak olan Katma Protokol’ün TBMM’de onaylanması sırasında Adalet Partisi ve Cumhuriyetçi İnanç Partisi Milletvekilleri olumlu oy kullanırlarken, Cumhuriyet Halk Partisi ve Demokratik Parti Milletvekilleri, Türkiye’nin Geçiş Periyodunun getireceği ekonomik yükümlülükleri üstlenemeyeceğini savunarak Katma Protokol’e ret oyu vermişlerdi. Türkiye ile AET ortasındaki iştirak bağının son periyodu Ankara Anlaşması’nın 5. unsurunda şu formda söz edilir: “Son devir gümrük birliğine dayanır ve Akit Tarafların iktisat siyasetleri ortasındaki uyumun güçlendirilmesini gerektirir.”

Artık, girdiğimiz 2021 yılı içerisinde, Türkiye ve AB ortasında evvelkilerden farklı bir sürecin başlatılabilmesi imkanı vardır. Lakin Kıbrıs konusu kesinlikle yeniden masada olacaktır. Bu sürecin evvelkilerden farklı olabilmesi, AB’nin, bu güne kadarki niyet ve hallerinden farklı, oyalama gayeli olmayan bir niyet ve tutum ortaya koyabilmesine bağlıdır !! Bu da, AB’nin, Yunanistan’ın dar bakışlı/imkansız beklentilerine kapılmadan, Türkiye’nin memleketler arası hukuka uygun, gerçekçi yaklaşımına, tıpkı gerçekçi halla karşılık verebilmesiyle mümkün olabilir.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

php shell hacklink php shell seobizde.com canlı okey oyna sohbet süperbahis elitbahis escort kibris Kibris Escort Bayan Guvenilir siteler elitcasino giris bets10 giris bodrum escort bodrum escort takipci al esenyurt escort şirinevler escort avcilar escort betpas