Yaylada heyecanlandıran keşif: Anadolu’da çok kısıtlı yerde var

Yaylada heyecanlandıran keşif: Anadolu’da çok kısıtlı yerde var

Kent merkezine 18 kilometre uzaklıkta, deniz düzeyinden 2 bin 300 metre yüksekteki merkeze bağlı Dörtkonak köyü Edire Yaylası, bünyesinde ‘Dipsiz Göl’ isimli göl ile irili ufaklı çok sayıda gölcük barındırıyor. Gümüşhane’nin ‘İkinci göller bölgesi’ olarak da isimlendirilen ve çok sayıda endemik bitki ile canlı tipine konut sahipliği yapan bölgede, bilim insanlarınca geçen yıl Haziran ayında keşif gezisi yapıldı.

Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi (RTEÜ) Mühendislik Fakültesi Jeoloji Mühendisliği Anabilim Kısmı Lideri Prof. Dr. Raif Kandemir ile Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Sürmene Deniz Bilimleri Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Dr. Coşkun Erüz’ün yaptığı saha incelemesinde; yaklaşık 1 metre çapında bütün ve dağılmış halde çok sayıda fosilleşmiş ağaç kalıntısına rastlanıldı. Yapılan incelemede 160 milyon yıl öncesine ilişkin olduğu belirlenen fosillerden alınan örnekler, cins tayini yapılmak üzere İstanbul Üniversitesi-Cerrahpaşa Orman Fakültesi Orman Botaniği Anabilim Kolu Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ünal Akkemik’e gönderildi.

Milyonlarca yıla karşın korunan fosillerde yapılan kapsamlı incelemede; fosillerin dinozorların yaşadığı devir olarak bilinen ‘Jura’ devrine ilişkin olduğu ve yaşının yaklaşık 160 milyon yıla uzandığı tespit edildi. Fosillerde ayrıyeten, 160 milyon yıl evvel yaşamış ve günümüzde büsbütün yok olmuş iğne yapraklı 2 yeni ağaç tipi de keşfedildi. Jeolojik tarihe ışık tutan fosillerde tekrar, günümüzde Güney Yarım Küre’de bulunan ‘Arokarya’ ağacının bir tipine ilişkin bulgular da saptandı. Tabiat, iklim ve yer küreye ilişkin kıymetli bilgileri aydınlatan keşifle; Türkiye’de fosilleşmiş ağaçların en eski örneklerinin bölgede bulunduğu kaydedilmiş oldu. Bölgedeki bilimsel çalışmalar, 2021 yılında da sürecek. Araştırma sonucunda elde edilecek bulgular, memleketler arası literatüre kazandırılacak.

Gümüşhane ve civarında milyonlarca yıl öncesine ilişkin fosiller bulunduğunu birinci sefer doktora çalışması sırasında belirlediğini söyleyen Prof. Dr. Raif Kandemir, buldukları fosillerin ağaca ilişkin olduğunu kaydetti. Kandemir, “Bunlar ‘Jura’ paleocoğrafyasına ilişkin ağaçlar. Fosiller üzerinde yaptığımız çalışma devam ediyor. Çalışmayı İstanbul Cerrahpaşa Üniversitesi Orman Fakültesi’nden Prof. Dr. Ünal Akkemik hocayla birlikte yürütüyoruz. Ünal hoca bunların üzerindeki tanımlamalarda yeni cinslerin olabileceğini tabir ediyor. Şu an Güney yarımkürede olup Kuzey yarımkürede olmayan ve birebir vakitte daha evvelden yaşamış fakat şu an da yaşamayan fosillerin olabileceğini söz ediyor. O manada bu bölge çok önemli bir değere sahip” dedi.

Fosil ağaçların 160 ile 170 milyon yıllar ortasındaki periyoda ilişkin olduğunu söyleyen Prof. Dr. Kandemir, “‘Jura’ dediğiniz vakit insanların birinci aklına gelen Jurassic Park olabilir. Dinozorlarla birlikte aslında tıpkı vakitte yaşamış bitkilerin fosillerini burada bulabiliyoruz. Bu açıdan çok pahalı ve muhakkak müdafaa altına alınması gerekiyor. Yalnızca fosiller açısından bile baktığınız vakit, Gümüşhane ve Anadolu coğrafyasında ‘Jura’ yaşlı bu ağaç fosillerinin bulunduğu alanlar çok kısıtlı. Erzurum Oltu’da var, bir tane de Gümüşhane’de var. Gümüşhane’deki de çok önemli büyük yapılarda yaklaşık 1 metre çapına ulaşan fosil ağaçları bulabiliyoruz. O yüzden kıymetli bir bölge. Hem göller açısından rekreasyon manasında düzenlemeler yapılabilir hem de fosiller açısından yer bilimleri farkındalığını artırmak manasında bu bölgenin mutlaka muhafazaya alınarak bölge turizmine kazandırılması gerekiyor” diye konuştu.

Edire Yaylası’ndaki keşif seyahatine katılan Doç. Dr. Coşkun Erüz de, fosillerin bulunduğu bölgedeki göllerin heyelanlarla oluştuğunu kaydetti. Erüz, “Bölge süper bir coğrafya ve çok hoş bir peyzaja sahip, 2 bin 300 metre kota sahip ve etrafı yayla. Flora olarak bakıldığında Alpin çayır denilen yayla bitkileriyle kaplı bir coğrafya ancak sulak alan olması münasebetiyle sucul habitata ilişkin bitki ve hayvan cinslerini de barındırıyor. Gümüşhane, endemizmi yüksek olan bir bölgemiz. Bütüncül bakarsak hem sulak alan, endemizmi yüksek florası ve jeolojik özelliğinden ötürü bu bölgeyi yaklaşık 1000 hektarlık bir saha olarak ‘Doğal sit’ kapsamında muhafaza ve kullanma istikrarı gözetilerek muhafaza altına alınması gereken kıymetli bir ekolojik ve jeolojik bedel olarak görüyoruz” sözlerinde bulundu.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

php shell hacklink php shell seo instagram takipçi satın al php shell lidyabet giriş slot bar grandpashabet giriş fairbahis giriş canlı okey oyna sohbet